مذكور مثل آئين زردشت مبتنى بر ثنويت بوده و در مقابل هورمزد كه آفرينندهء نور و نيكيها بوده است بوجود خبيثى نيز اعتقاد داشته‌اند كه خالق بديها و تاريكيها چوپانان براى چرانيدن گوسفندان خود تا نزديك قلهء اصلى سبلان بالا ميروند . بوده است و زردشت پس از آنكه آن دين را از خرافات پاك ساخته اين دو منشاء قدرت را بنامهاى « اهورامزدا » و « انگره‌مىنيو » يا اهريمن معرفى كرده است . مؤلف تاريخ اديان نوشته است آرياها دو هزار سال پيش از ميلاد مسيح در شرق درياى خزر زندگى ميكردند و به پندار و گفتار نيك پاىبند بودند . آتش را مقدس